Co z tym wysokim cholesterolem na GAPS?

TU KLIKNIJ JEŚLI WOLISZ SŁUCHAĆ ZAMIAST CZYTAĆ

Jedne z najczęstszych pytań, jakie słyszę od początkujących GAPS-owiczów i osób zainteresowanych Protokołem GAPS, dotyczą cholesterolu.

„Dlaczego mam podwyższony cholesterol mimo stosowania diety GAPS?
Dlaczego na diecie GAPS wzrasta cholesterol?
Czy wysoki cholesterol nie jest niebezpieczny?
Czy dieta GAPS bogata w cholesterol (tłuszcze, jajka) nie jest niebezpieczna?”

Jeśli chcesz przeczytać krótkie odpowiedzi na te konkretne pytania, przewiń ten artykuł na sam koniec – do tego znaczka 💡.

Jeśli chcesz dobrze zrozumieć temat cholesterolu i jego związku z Protokołem GAPS, przeczytaj cały artykuł.

Na początek chciałabym Cię szczerze pochwalić za dwie rzeczy.
Po pierwsze – za to, że w ogóle zadajesz sobie takie pytania. To pokazuje, że poważnie traktujesz swoje zdrowie i chcesz być pewna, że decyzje, które podejmujesz, są najlepsze! Brawo!
Ale to nie wszystko. Po drugie – jestem z Ciebie bardzo dumna, bo nie tylko zadajesz pytania, ale też szukasz na nie odpowiedzi! O tym świadczy Twoja obecność tutaj.

Wiem z doświadczenia, że osoby, które szukają odpowiedzi i starają się dobrze zrozumieć zasady Protokołu GAPS oraz w ogóle funkcjonowanie organizmu – cieszą się pięknymi rezultatami!

Wiem też, że niewyjaśnione wątpliwości generują stres, strach i mogą hamować proces zdrowienia z Programem GAPS. Dlatego bardzo chcę dokładnie, ale zwięźle wyjaśnić Ci temat cholesterolu, abyś mogła mieć pewność, czy Program GAPS wraz z Dietą GAPS jest dla Ciebie odpowiedni i korzystny.

Z tego artykułu dowiesz się:

• skąd w ogóle strach przed wysokim cholesterolem,
• czym właściwie jest cholesterol,
• skąd się bierze w naszym ciele,
• jaką rolę pełni w organizmie,
• i dlaczego LDL został nazwany „złym” i czym różni się od HDL.

Ciekawa? No to zaczynamy.

Skąd w ogóle strach przed wysokim cholesterolem?

Przekonanie, że cholesterol jest niebezpieczny i odpowiedzialny za miażdżycę oraz choroby układu krwionośnego, zrodziło się z hipotezy zaproponowanej po raz pierwszy przez Ancela Keysa w roku 1953. Hipoteza ta została całkowicie obalona, a setki badań naukowych potwierdziły coś zupełnie odwrotnego niż jej założenia.

Uznany amerykański lekarz i naukowiec George Mann podsumował to słowami:
„Hipoteza dieta–serce – największe naukowe oszustwo tego stulecia, a być może wszechczasów”.

Hipoteza to jeszcze nie jest prawda. To nie jest fakt. To dopiero propozycja – pomysł, który powinien być sprawdzony i potwierdzony. Przeprowadzono więc tysiące badań na udowodnienie prawdziwości tej hipotezy. Zanim jednak stało się to możliwe (czyli zanim dostępne były rezultaty badań naukowych, które przecież często trwają wiele lat), na gruncie tej hipotezy zdążyły wyrosnąć ogromne polityczne i ekonomiczne biznesy.

W czasie, gdy badania naukowe były jeszcze prowadzone, hipoteza została już przez media ogłoszona jako prawdziwa. A wielkie koncerny żywnościowe, rządowe i farmaceutyczne zarobiły biliony na tym „pomyśle”. W międzyczasie udowodniono, że ta hipoteza jest fałszywa. Zupełnie nieprawdziwa.

Dlaczego jednak prawda nie została oficjalnie ogłoszona, a promowane są nadal założenia hipotetyczne? Trzeba by było zadać to pytanie tym, którzy je promują. Może chodzi o zyski, pieniądze? Może strach przed utratą imienia i reputacji? Pewnie się tego nie dowiemy.

Faktem jest natomiast to, że nadal wydawane są ogromne pieniądze na podtrzymywanie wiary w hipotetyczne założenia, które są nieprawdziwe.

Na czym oparł swoje założenia Ancel Keys i dlaczego już samo jego podejście do tematu budzi niedowierzanie osób logicznie myślących? I czy wszyscy lekarze wierzą w tę hipotezę? O tym napiszę innym razem.

Na dziś ważna informacja jest taka, że cała „propaganda” związana z cholesterolem oraz strach, jaki budzi ona w ludziach, nie są oparte na faktach, lecz na założeniu, które nie jest prawdziwe. Czytaj dalej, by przekonać się samej, że ta hipoteza nie może być prawdziwa.

Czym właściwie jest cholesterol?

Cholesterol to substancja tłuszczowa (lipid), naturalnie produkowana przez organizm, głównie w wątrobie. Z chemicznego punktu widzenia cholesterol to sterol (alkohol steroidowy) o wzorze sumarycznym C₂₇H₄₆O. Z anatomicznego punktu widzenia cholesterol występuje we wszystkich tkankach ciała. A z biologicznego punktu widzenia jest on kluczową cząsteczką regulacyjną w organizmie.

Wniosek nr 1:
Cholesterol to substancja naturalnie produkowana w każdym zdrowym ludzkim organizmie, budująca wszystkie tkanki ludzkiego ciała i niezbędna, by funkcjonowało ono poprawnie i zdrowo! Wiedziałaś? 😄

Skąd cholesterol bierze się w naszym ciele?

Uwaga! Tylko około 15% cholesterolu w naszym organizmie pochodzi z pożywienia. Dlaczego? Ponieważ zdecydowaną większość cholesterolu produkujemy sami – a dokładnie głównie w naszej wątrobie.

W praktyce oznacza to, że aż 85% cholesterolu powstaje wewnątrz organizmu, niezależnie od tego, co jemy.

Skąd więc organizm bierze „materiał” do jego produkcji?
Podstawowym „surowcem” do syntezy cholesterolu jest acetylo-CoA – cząsteczka, która powstaje w trakcie:

• rozkładu węglowodanów (glukozy),
• spalania kwasów tłuszczowych,
• metabolizmu aminokwasów (czyli białek).

A więc cholesterol nie powstaje wyłącznie z tłuszczów!
(Zauważyłaś? 😉)

Sam proces syntezy zachodzi w cytoplazmie i siateczce śródplazmatycznej komórek, przede wszystkim komórek wątroby. Najpierw kilka cząsteczek acetylo-CoA łączy się w większą strukturę, a cały szlak reakcji jest bardzo ściśle kontrolowany.

Kluczowym momentem tego procesu jest działanie enzymu – reduktazy HMG-CoA. To właśnie ten enzym stanowi najważniejszy punkt kontroli syntezy cholesterolu. I to dokładnie ten enzym hamują statyny!
(Nie do wiary! Statyny hamują naturalny proces produkcji cholesterolu w Twoim organizmie! Wiedziałaś?)

W kolejnych etapach z mewalonianu powstają małe lipidowe „cegiełki” – izopreny. Następnie jednostki izoprenowe łączą się w długi łańcuch zwany skwalenem. Skwalen przekształca się w lanosterol, a lanosterol ostatecznie w cholesterol.

Co ważne – organizm bardzo precyzyjnie kontroluje cały ten proces:
gdy cholesterolu jest dużo → produkcja w wątrobie spada,
gdy cholesterolu jest mało → produkcja wzrasta.

Wniosek nr 2:
Cholesterol jest tak istotną częścią naszej fizjologii, że organizm wykształcił bardzo skuteczne mechanizmy utrzymywania jego poziomu we krwi na odpowiednim, potrzebnym poziomie – niezależnie od tego, czy pojawia się on w diecie, czy nie.
Dlatego: kiedy jemy więcej cholesterolu – organizm produkuje go mniej; kiedy jemy go mniej – organizm produkuje go więcej.

Jaką rolę pełni cholesterol w Twoim organizmie?

Kluczową! Zobacz, do czego w Twoim organizmie jest niezbędny cholesterol:

1. Ściana komórkowa.
Cholesterol, w połączeniu z nasyconymi tłuszczami, nadaje sztywność błonom komórkowym. Bez tych substancji komórki stałyby się niestabilne i zbyt płynne, co mogłoby prowadzić do nieprawidłowego funkcjonowania organizmu. W niektórych komórkach niemal połowa ściany komórkowej składa się właśnie z cholesterolu.

2. Naczynia krwionośne.
Cholesterol jest również obecny w ścianach naczyń krwionośnych, szczególnie w dużych i średnich tętnicach, które muszą wytrzymać wysokie ciśnienie i turbulentny przepływ krwi. Cholesterol oraz nasycone tłuszcze wzmacniają te ściany, czyniąc je twardszymi i bardziej odpornymi na uszkodzenia.

3. Komunikacja międzykomórkowa.
Komórki w organizmie ludzkim muszą wymieniać informacje i współpracować ze sobą. Do tego celu wykorzystują białka wbudowane w błony komórkowe. Cholesterol oraz nasycone kwasy tłuszczowe tworzą struktury zwane „raftami lipidowymi”, które organizują przestrzeń błony komórkowej, umożliwiając białkom pełnienie swoich funkcji. Dzięki cholesterolowi komórki mogą skutecznie komunikować się, transportować substancje do i z komórki, a cały organizm funkcjonuje w sposób zorganizowany i spójny.

4. Mózg.
Cholesterol pełni kluczową rolę w funkcjonowaniu mózgu oraz całego układu nerwowego. Około 25% całkowitego cholesterolu w organizmie jest wykorzystywane przez mózg. Cholesterol stanowi od 8 do 22% suchej masy różnych części mózgu i jest niezbędny nie tylko do budowy komórek nerwowych, ale także do realizacji wielu ich funkcji.

5. Układ nerwowy.
Mielina – substancja tłuszczowa obecna w mózgu i układzie nerwowym – jest szczególnie bogata w cholesterol. Otacza ona komórki nerwowe i włókna nerwowe, pełniąc rolę izolacyjną oraz zapewniając ochronę i odżywienie strukturom w mózgu i reszcie układu nerwowego. Cholesterol stanowi około 20% suchej masy mieliny.
Niedobór cholesterolu w organizmie może zaburzyć produkcję mieliny, co prowadzi do rozwoju takich schorzeń jak stwardnienie rozsiane. Synteza mieliny w mózgu jest ściśle powiązana z syntezą cholesterolu, co jasno pokazuje, jak ważny jest cholesterol dla zdrowia układu nerwowego.

6. Pamięć.
Cholesterol jest kluczowy w procesie tworzenia pamięci. Powstawanie wspomnień odbywa się poprzez połączenia między komórkami mózgu, zwane synapsami. Synapsy są tworzone dzięki obecności cholesterolu, który w mózgu występuje w formie apolipoproteiny E. Bez cholesterolu tworzenie synaps nie jest możliwe, a więc niemożliwe byłoby uczenie się i zapamiętywanie informacji.
Utrata pamięci jest jednym z efektów ubocznych leków obniżających cholesterol.

7. Układ endokrynny i nadnercza.
Cholesterol odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu endokrynnego, szczególnie w produkcji hormonów steroidowych przez gruczoły dokrewne, w tym nadnercza. W nadnerczach cholesterol jest wykorzystywany do syntezy hormonów takich jak kortyzol, aldosteron oraz hormony płciowe. Hormony te są niezbędne do regulacji metabolizmu, produkcji energii, przyswajania minerałów, utrzymania równowagi organizmu w odpowiedzi na stres oraz kontroli funkcji reprodukcyjnych.

8. Hormony płciowe.
Cholesterol jest podstawowym budulcem hormonów płciowych. Testosteron, progesteron, estrogeny i inne hormony płciowe są syntetyzowane właśnie z cholesterolu. Ich obecność jest niezbędna do prawidłowego rozwoju seksualnego, płodności i funkcji rozrodczych. Niedobór cholesterolu może prowadzić do zaburzeń hormonalnych, skutkujących problemami z płodnością i rozwojem seksualnym.

Niedawne badania „odkryły”, że spożywanie pełnotłustych produktów mlecznych leczy niepłodność u kobiet. Naukowcy wykazali, że kobiety pijące pełne mleko i spożywające produkty mleczne o wysokiej zawartości tłuszczu są bardziej płodne niż te wybierające produkty niskotłuszczowe.
Dr Jorge Chavarro z Harvard School of Public Health, który prowadził badanie opublikowane w czasopiśmie Human Reproduction, podkreślił:
„Kobiety, które chcą zajść w ciążę, powinny przeanalizować swoją dietę. Powinny rozważyć zamianę produktów mlecznych niskotłuszczowych na produkty mleczne o wysokiej zawartości tłuszczu”.

9. Produkcja żółci.
Cholesterol odgrywa istotną rolę w produkcji żółci w wątrobie. Żółć, zawierająca cholesterol, jest niezbędna do trawienia i wchłaniania tłuszczów oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K). Cholesterol emulguje tłuszcze, umożliwiając enzymom trawiennym ich przetwarzanie.
Ponadto aż 95% cholesterolu wytwarzanego przez organizm jest recyklingowane i ponownie wykorzystywane w procesach trawiennych, co świadczy o jego ogromnej wartości dla organizmu.

10. Produkcja witaminy D.
Cholesterol jest niezbędny do produkcji witaminy D w skórze pod wpływem promieni słonecznych. Witamina D, wytwarzana z cholesterolu, jest kluczowa dla zdrowia kości, układu odpornościowego oraz wchłaniania wapnia. W okresach mniejszego nasłonecznienia cholesterol w diecie (np. z wątróbki, ryb, jajek, masła) stanowi główne źródło tej witaminy.

11. Odporność.
Cholesterol LDL (lipoproteina o niskiej gęstości) odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Badania wykazały, że komórki odpornościowe polegają na cholesterolu LDL w walce z infekcjami oraz w procesach regeneracji. LDL wiąże się bezpośrednio z toksynami bakteryjnymi, m.in. wytwarzanymi przez bakterie Staphylococcus aureus, odpowiedzialne za infekcje MRSA.
Toksyny te mogą rozpuszczać czerwone krwinki, jednak cholesterol LDL neutralizuje ich działanie.

Osoby z niskim poziomem cholesterolu LDL są bardziej podatne na infekcje, przechodzą je dłużej i częściej doświadczają powikłań. Natomiast osoby z wyższym poziomem LDL są mniej narażone na zakażenia i szybciej wracają do zdrowia.
Osoby zaznajomione ze starą literaturą medyczną wiedzą, że aż do odkrycia antybiotyków popularnym „lekiem” na gruźlicę była codzienna mieszanka surowych żółtek jaj i świeżej śmietany.

12. Proces gojenia.
Kiedy organizm potrzebuje procesu gojenia, produkuje cholesterol i wysyła go w miejsce uszkodzenia. W zależności od pory dnia, pogody, sezonu oraz ekspozycji na czynniki zewnętrzne, uszkodzenia tkanek w organizmie mogą się różnić – a wraz z nimi zmienia się również produkcja cholesterolu.

Dlaczego niektórzy ludzie mają więcej cholesterolu we krwi niż inni?
Dlaczego ta sama osoba może mieć różne poziomy cholesterolu o różnych porach dnia?
Dlaczego poziom cholesterolu różni się w różnych porach roku – generalnie zimą wzrasta, a latem spada?
Dlaczego poziom cholesterolu we krwi gwałtownie rośnie po każdej operacji?
Dlaczego cholesterol we krwi wzrasta, gdy mamy infekcję?
Dlaczego rośnie po leczeniu stomatologicznym?
Dlaczego rośnie, gdy jesteśmy zestresowani?
I dlaczego wraca do normy, gdy jesteśmy zrelaksowani i czujemy się dobrze?

Dlaczego wątroba wysyła cholesterol do miejsca uszkodzenia?
Ponieważ organizm nie może usunąć infekcji, pozbyć się toksycznych elementów ani wyleczyć rany bez cholesterolu i tłuszczu. Każde gojenie wiąże się z narodzinami, wzrostem i funkcjonowaniem tysięcy komórek: komórek odpornościowych, komórek śródbłonka i wielu innych. Ponieważ komórki te w dużej mierze składają się z cholesterolu i tłuszczów, nie mogą się rozwijać i rosnąć bez odpowiedniej ilości tych substancji. Gdy komórki są uszkodzone, potrzebują cholesterolu i tłuszczów do naprawy.

Faktem naukowym jest to, że każda blizna w ciele zawiera wysoką ilość cholesterolu.

Kiedy przechodzimy operację, nasze tkanki są cięte, a wiele małych tętnic, żył i naczyń włosowatych zostaje uszkodzonych. Wątroba otrzymuje bardzo silny sygnał z tego uszkodzenia, więc zalewa organizm cholesterolem LDL, aby oczyścić i wyleczyć każde małe uszkodzenie w naszych naczyniach krwionośnych. Dlatego poziom cholesterolu we krwi rośnie po każdej operacji.

Po leczeniu stomatologicznym, oprócz uszkodzeń tkanek, do krwi trafia wiele bakterii z zęba i dziąseł, które atakują wewnętrzne ściany naszych naczyń krwionośnych. Wątroba otrzymuje silny sygnał z tego uszkodzenia i produkuje dużo „leczniczego” cholesterolu, aby sobie z tym poradzić – dlatego poziom cholesterolu we krwi wzrasta.

To samo dzieje się, gdy mamy infekcję – cholesterol LDL rośnie, aby poradzić sobie z atakiem bakteryjnym lub wirusowym. Poza śródbłonkiem nasze komórki odpornościowe również potrzebują cholesterolu, aby funkcjonować i regenerować się po walce z infekcją.

Nasze hormony stresu są wytwarzane z cholesterolu. Sytuacje stresowe zwiększają poziom cholesterolu we krwi, ponieważ cholesterol jest wysyłany do gruczołów nadnerczy w celu produkcji hormonów stresowych. Oprócz tego, gdy jesteśmy zestresowani, w naszym krwiobiegu ma miejsce burza wolnych rodników i innych szkodliwych substancji biochemicznych. W związku z tym wątroba pracuje intensywnie, produkując i wysyłając jak najwięcej cholesterolu, aby poradzić sobie z tym atakiem. I znowu – poziom cholesterolu we krwi będzie wysoki.

Krótko mówiąc: kiedy mamy wysoki poziom cholesterolu we krwi, oznacza to, że organizm radzi sobie z jakimś uszkodzeniem. Ostatnią rzeczą, którą powinniśmy zrobić, jest ingerowanie w ten proces! Kiedy uszkodzenie zostanie naprawione, poziom cholesterolu we krwi naturalnie spadnie. Jeśli natomiast mamy przewlekłą chorobę, która stale powoduje uszkodzenia, poziom cholesterolu we krwi będzie stale wysoki.

Wniosek nr 3:
Cholesterol jest niezbędny, abyś mógł żyć, być zdrowy i dobrze się czuć! Jest tak ważny dla Twojego organizmu, że podlega recyklingowi – zużyty cholesterol nie jest wydalany, lecz odzyskiwany! Dasz wiarę?

Czy naprawdę tak potrzebna substancja może być niebezpieczna sama w sobie? I czy naprawdę powinno się ingerować w naturalny proces jej produkcji, aby zmniejszyć jej ilość? Skutki takiego właśnie działania obserwujemy u chorujących osób.

Kto naprawdę stara się być zdrowy, rozumie, że potrzebuje do tego cholesterolu! I to w dużych ilościach!

Ostatnie pytanie:

Dlaczego LDL został nazwany „złym” cholesterolem i czym różni się od HDL?

W momencie uszkodzenia dowolnej tkanki organizm natychmiast uruchamia mechanizmy naprawcze. Uszkodzone komórki wysyłają sygnał alarmowy. Ten sygnał nie pozostaje lokalny – jest przekazywany dalej, m.in. do wątroby, która pełni funkcję centralnego magazynu i centrum logistycznego.

Kiedy wątroba otrzymuje informację, że gdzieś w organizmie doszło do uszkodzenia, uruchamia się i wysyła materiały potrzebne do naprawy. Jednym z kluczowych elementów tych „materiałów budowlanych” jest cholesterol, transportowany do miejsca uszkodzenia w postaci LDL (lipoprotein o niskiej gęstości).

Ponieważ cholesterol przemieszcza się z wątroby do rany w formie LDL, „nauka” nadała mu etykietę „złego” cholesterolu. Jednak jego rola jest czysto naprawcza – bierze udział w odbudowie błon komórkowych, stabilizacji uszkodzonego miejsca i procesach regeneracji.

Gdy rana się zagoi, a cholesterol przestaje być potrzebny w tym miejscu, jest usuwany i transportowany z powrotem do wątroby – tym razem w postaci HDL (lipoprotein o wysokiej gęstości). Ponieważ ten cholesterol wraca z miejsca naprawy do wątroby, nazwano go „dobrym” cholesterolem.

To trochę tak, jakby ambulans jadący z bazy do pacjenta nazwać „złym ambulansem”, a ten sam ambulans wracający z pacjentem do bazy – „dobrym ambulansem”.
Absurd, prawda?

Wniosek nr 4:
Nie ma czegoś takiego jak „zły” cholesterol. To, co może być naprawdę złe i niebezpieczne dla naszego zdrowia, to „nowoczesny styl życia”: brak snu, brak ruchu, cukier i węglowodany proste, przetworzona żywność, chemia w środkach czystości, kosmetykach, ubraniach itd., brak detoksykacji, nadmiar suplementacji i jednocześnie brak tej odpowiedniej, chroniczny stres oraz rozregulowany układ nerwowy… itd.

💡Na koniec pytania z początku artykułu wraz z odpowiedziami:

Dlaczego mam podwyższony cholesterol mimo stosowania diety GAPS?
Dlaczego na diecie GAPS wzrasta cholesterol?

Protokół GAPS (wraz z Dietą GAPS jako jego głównym elementem) stwarza idealne warunki dla organizmu do procesu zdrowienia: oczyszczania, regeneracji, odbudowy i gojenia stanów zapalnych. Mając możliwość zdrowienia, organizm produkuje cholesterol, ponieważ jest on niezbędny, aby ten proces mógł zachodzić. To dobry znak! Złą sytuacją jest ta, w której osoba będąca w dobrze prowadzonym Protokole GAPS ma niedobór cholesterolu.

Czy wysoki cholesterol nie jest niebezpieczny?

Sam wysoki poziom cholesterolu we krwi nie jest niebezpieczny. Niebezpieczne może być to, co dzieje się w organizmie w tym czasie. Jeśli jesteś w Protokole GAPS pod okiem wykwalifikowanego trenera GAPS, wysoki poziom cholesterolu zwykle świadczy o procesach naprawczych w Twoim organizmie.

Jeśli natomiast masz wysoki poziom cholesterolu i jesteś na „nowoczesnej” diecie bogatej w węglowodany, cukier i przetworzoną żywność, a ubogiej w „babcine superfood’y”, to najprawdopodobniej masz rozległy stan zapalny organizmu. I najwyższa pora, żeby się tym zająć!

Zbijanie cholesterolu w takiej sytuacji to jak zakrywanie trądziku pudrem – problem nie znika, on się pogarsza!

Czy dieta GAPS bogata w cholesterol (tłuszcze, jajka) nie jest niebezpieczna?

Nie! Dieta GAPS bogata w cholesterol nie jest niebezpieczna. Jest bezpieczna. Dostarcza substancji wysoce odżywczych oraz budulca dla każdej komórki Twojego ciała!

Podsumowanie

Podsumowując te rozważania na temat cholesterolu: cholesterol to substancja naturalnie produkowana, a nawet recyklingowana przez nasz organizm. Powstaje niezależnie od tego, czy dostarczamy go z dietą, czy nie. Dostarczając go z pożywieniem, odciążamy organizm w jego produkcji.

Cholesterol pełni kluczową rolę dla naszego życia, zdrowia oraz dobrego samopoczucia. Nie ma czegoś takiego jak „zły cholesterol” – to nieporozumienie.

Więcej na ten temat dowiesz się z książki: “GAPS- przez jelita do serca” Dr. Natasha Campbell-McBride na której oparty jest ten artykuł.

Julia Sobotka
Certyfikowana Trenerka GAPS
Specjalistka od zdrowia jelit i świadomego odżywiania
Promuję babcine superfood’y i radość z procesu zdrowienia

Wypełnij poniższy formularz, jeśli chcesz otrzymać informację na temat konsultacji indywidualnej lub projektu “20 kroków do GAPS”